I .Đọc – chú thích 1,Chú thích a, Tác giả: Đỗ Phủ ( 712 -770 ) Tiết 41: Đọc - hiểu văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (Khương Hữu Dụng dịch) Thứ bảy ngày 18 tháng 11 năm 2006 b, Tác phẩm - Sáng tác năm 761 - Thể thơ: Tự do (cổ thể) Văn bản: Bài ca nhà tranh bị gió thu Tài liệu về Bài giảng bài ca nhà tranh bị gió thu phá ngữ văn 7 - Tài liệu , Bai giang bai ca nha tranh bi gio thu pha ngu van 7 - Tai lieu tại 123doc - Thư viện trực tuyến hàng đầu Việt Nam Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (Mao ốc vị thu phong sở phá ca) (Đọc thêm) Đỗ Phủ. I. Kiến thức cơ bản - Về tác giả: Đỗ Phủ (712 – 770) là nhà thơ nổi tiếng đời Đường của Trung Quốc tự là Tử Mi, hiệu Thiếu Lăng, quê ở Hà Nam. Đỗ Phủ gần như suốt đời sống Chuyên đề cụm Thị trấn Quỳnh Côi 10/2009 GV: Nguyễn Thị Lộc - THCS Quỳnh Mỹ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá ( Mao ốc vị thu phong sở phá ca) - Đỗ Phủ I/ Vài nét về tác giả - tác Nghệ thuật trong bài " Bài ca nhà tranh bị gió thu phá" là gì? Mọi người giúp mik nha. HOC24. Hỏi đáp Đề thi Video bài giảng Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Bài giảng môn Ngữ Văn 7 - Tiết 41: Văn bản "Bài ca nhà tranh bị gió thu phá ", để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn hãy click vào nút TẢi VỀ. các thầy cô giáo và các em học sinhNhiệt liệt chào mừng * Kiểm tra bài cũ1, Lựa chọn những đáp án Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 40: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá. - Cảm nhận được tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả của nhà thơ Đỗ Phủ. - Bước đầu thấy được vị trí và ý nghĩa của những yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình. Bạn đang (Bài giảng Lễ Khánh nhật truyền giáo của ĐGM. Giuse Vũ Văn Thiên) Chúa nhật hôm nay là ngày thế giới cầu nguyện cho công cuộc truyền giáo trong Giáo Hội. Bí tích Thanh Tẩy trao cho mỗi Kitô hữu sứ vụ loan báo Tin Mừng của Chúa Giêsu cho anh em đồng loại của mình. Vay Tiền Nhanh Ggads. Lý thuyết Ngữ văn 7Lý thuyết Ngữ văn 7 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá được VnDoc sưu tầm và tổng hợp nhằm giúp ích cho các bạn học sinh cùng quý thầy cô tham khảo để giảng dạy và học tập tốt Ngữ văn lớp 7. Mời các bạn tham khảo chuẩn bị tốt cho bài giảng sắp tới ý Nếu bạn muốn Tải bài viết này về máy tính hoặc điện thoại, vui lòng kéo xuống cuối bài viết1/ Tìm hiểu chung tác phẩm Bài ca nhà tranh bị gió thu phá a/ Tác giả- Đỗ Phủ 712 -770- Tự là Tử Mĩ, hiệu Thiếu Lăng- Quê Hà Làm quan trong một thời gian Con đường thi cử lận đận → Sống trong đau khổ bệnh tật- Nhà thơ hiện thực vĩ đại đời Đường của Trung Quốc- Được mệnh danh là “Thi sử” và "Thi Thánh"- Những tác phẩm của ông mang giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc+ Giá trị nhân đạo Tấm lòng yêu thương con người của tác giả.+ Giá trị hiện thực Nỗi khổ của tác giả và xã hội rối ren thời nhà Đường ở Trung Tác phẩm- Năm 760 được bạn bè dựng cho ngôi nhà tranh bên cạnh khe Cán Hoa phía tây thành đô, Nhà vừa dựng xong được mấy tháng bị gió thu phá Thể thơ Thơ tự do cổ thể ra đời trước đời Đường vần, nhịp, câu, chữ đều khá tự do, phóng khoáng.- Bố cục Chia làm 4 phần+ Phần 1 Cảnh nhà tranh bị gió thu phá+ Phần 2 Cảnh cướp giật khi nhà bị gió thu phá+ Phần 3 Cảnh đêm trong nhà bị tốc mái+ Phần 4 Ước vọng của nhà thơ- Phương thức biểu đạt Miêu tả, tự sự và biểu cảm+ Khổ 1 Tự sự và miêu tả+ Khổ 2 Tự sự kết hợp biểu cảm+ Khổ 3 Miêu tả kết hợp biểu cảm+ Khổ 4 Biểu cảm trực tiếp2/ Đọc - hiểu văn bản Bài ca nhà tranh bị gió thu phá a/ Cảnh nhà tranh bị gió thu phá“Tháng tám, thu cao, gió thét già,Cuộn mất ba lớp tranh nhà bay sang sông rải khắp bờ,Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.”- Thời gian chiều tối- Cảnh trời gió thét già- Cảnh nhà bị cuộn mất ba lớp tranh- Hình ảnh tranh bay rải khắp, mảnh cao treo tót, mảnh thấp quay lộn→ Cảnh tượng tan tác, tiêu điềub/ Cảnh cướp giật khi nhà bị gió thu phá“Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,Cắp tranh đi tuốt vào lũy treMôi khô miệng cháy gào chẳng được,Quay về chống gậy lòng ấm ức!”- Cảnh trẻ con nhè trước mặt, xô cướp giật, cắp tranh đi tuốt- Tâm trạng đau xót, ấm ức, bất lực, cay đắng cho thân phận và cho những người cùng khổ.→ Đau đớn trước cảnh xã hội loạn lạc, vô đạoc/ Cảnh đêm trong nhà bị tốc mái“Giây lát, gió lặng, mây tối mực,Trời thu mịt mịt đêm đen vải lâu năm lạnh tựa sắt,Con nằm xấu nết đạp lót nátĐầu giường nhà dột chẳng chừa đâuDày hạt mưa, mưa, mưa chẳng trải cơn loạn ít ngủ nghêĐêm dài ướt át sao cho trót?”- Ngoài trời gió nổi lên từ chiều, đêm mưa đổ xuống và kéo dài- Trong nhà bao nhiêu nỗi khổ tập kích nhà thơ+ Nhà dột nát+ Ướt, lạnh+ Con quấy khóc+ Nỗi lo vì loạn lạc- Miêu tả Ngủ trong mưa lạnh, trong bóng tối- Biểu cảm Buồn rầu, lo lắng vì cảnh nhà và cảnh đời→ Cảm nhận được nỗi khổ cùng Ước vọng của nhà thơ“Ước được nhà rộng muôn ngàn gian,Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn!Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,Riêng lều ta nát chịu chết rét cũng được”- Ước mơ có ngôi nhà rộng muôn ngàn gian và thật vững chắc cho kẻ sĩ Thán từ “Than ôi”→ Ước vọng khó thành vì xã hội bế tắc⇒ Ngời sáng tấm lòng nhân đạo cao cả của nhà thơ⇒ Biểu cảm trực tiếp Mơ ước dám xả thân vì người khác.* Tổng kếtNghệ thuật- Sử dụng kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm- Vận thơ linh hoạt, sinh động- Bút pháp hiện thực, tái hiện lại những chi tiết, các sự kiện, sự việc nối tiếp nhau, từ đó khắc họa bức tranh về cảnh ngộ những người nghèo khổNội dung- Nỗi khổ của bản thân nhà thơ khi căn nhà bị gió thu phá- Giá trị nhân đạo Vượt lên trên bất hạnh cá nhân, bộc lộ khát vọng cao cả, tấm lòng vị tha vì muôn người của bậc thi Sự thấm thía sâu sắc nỗi thống khổ của người Mơ ước về ngôi nhà rộng vững chắc che chở cho người Niềm vui của bản thân trước sự hân hoan của người nghèo khổ có Giá trị hiện thực Phê phán hiện thực đen tối, bất công của xã hội hiện thực đương Bằng cách sử dụng đan xen các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm, bài thơ tái hiện lại tình cảnh nghèo khổ của chính tác Qua đó khái quát hiện thực cuộc sống của lớp người nghèo khổ trong xã hội Trung Quốc lúc bấy nghĩa văn bản- Qua bài thơ, Đỗ Phủ không chỉ đơn thuần miêu tả nỗi thống khổ của bản thân mà còn thể hiện tư tưởng cao cả, đó là khẩn thiết yêu cầu thay đổi hiện thực đen Lòng nhân ái vẫn tồn tại ngay cả khi con người phải sống trong hoàn cảnh nghèo khổ cùng Bài tập minh họa Bài ca nhà tranh bị gió thu phá Đề bài Cảm nghĩ về bài "Nhà tranh bị gió thu phá" của Đỗ Mở bàiGiới thiệu tác giả và tác phẩm- Đỗ Phủ 712-770 là nhà thơ nổi tiếng đời Đường bên Trung Quốc. Tên chữ là Tử Mĩ, bút hiệu là Thiếu Lăng, quê ở tỉnh Hà Ông đỗ đạt muộn, ra làm quan trong một thời gian rất Năm 759, ông từ quan về quê, sống trong cảnh nghèo khổ cùng gia Bài ca nhà tranh bị gió thu phá được sáng tác vào thời gian này, nội dung phản ánh cuộc sống cơ cực của gia đình và thể hiện lòng nhân ái cao cả của Đỗ Phủ trước những cảnh đời bất hạnh như Thân bàia/ Nỗi khổ tâm của nhà thơ trước cảnh căn nhà tranh bị gió thu thổi tốc mái- Hình ảnh ngôi nhà tan hoang"Tháng tám thu cao gió thét giàCuộn mất ba lớp tranh nhà ta"→ Thời gian là cuối thu Thu cao, gió thổi rất mạnh gió thét già, cả mái nhà bị gió thu thổi bay cuộn mất ba lớp tranh... Mảnh treo trên ngọn cây cao trong rừng xa, mảnh rơi vào mương nước trước mặt...⇒ Tâm trạng đau xót và bất lực của nhà thơ Trước cảnh lũ trẻ lao vào cướp những tấm tranh lợp nhà, nhà thơ đau lòng nhưng"Môi khô miệng cháy gào chẳng được,Chống gậy quay về lòng ấm ức".b/ Tình cảnh khốn, khổ của gia đình nhà thơ trong đêm mưa lạnh- Gió gào thét, màn đêm buông xuống cùng cơn mưa rả rích suốt đêm đã đẩy vợ chồng, cha con nhà thơ vào cảnh ngộ đáng thương Nằm co quắp trong đống chăn đệm cũ nát, lạnh ngắt, dưới trời mưa dầm dề, giá Những hình ảnh tả thực gây xúc động Trời thu mịt mịt, đêm đen đặc, Dày hạt mưa mưa, mưa chẳng dứt, Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt... Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu...- Nhà thơ vốn ít ngủ từ khi thời thế lâm vào cảnh binh đao, loạn lạc. Suốt đêm mưa lạnh, ông trằn trọc, thao thức, mong trời mau Ước mơ cao cả xuất phát từ tấm lòng nhân ái của nhà thơ- Trong cảnh bị mưa dập, gió vùi, nhà thơ đau lòng nghĩ đến bao nhiêu kẻ sĩ nghèo khó cũng lâm vào cảnh ngộ khốn khổ như Ông ước có được ngôi nhà rộng muôn ngàn gian để che chở cho họ ước được nhà rộng muôn ngàn gian, che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan...- Nếu ước muốn ấy thành sự thực thì dù Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được quên mình vì người, đó là lòng nhân ái cao cả của nhà Kết bài- Bài ca nhà tranh bị gió thu phá là tác phẩm nổi tiếng của Đỗ Nguyễn Du, nhà thơ kiệt xuất của nước ta đã tôn vinh Đỗ Phủ là Bậc thầy muôn đời của văn chương muôn nội dung bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá các bạn học sinh cùng quý thầy cô cần nắm vững kiến thức về hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, nội dung và giá trị nghệ thuật, nhân đạo được gửi gắm qua bài thơ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá do Đỗ Phủ sáng tác…Trên đây VnDoc đã giới thiệu nội dung bài Lý thuyết Ngữ văn 7 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá. Ngoài ra các bạn có thể xem thêm chuyên mục Lý thuyết môn Ngữ Văn 7, Tác giả - Tác phẩm Ngữ văn 7, Soạn bài lớp 7, Văn mẫu lớp 7, Giải Vở bài tập Ngữ Văn 7, Soạn văn 7 siêu ngắn. Mời các em học sinh, các thầy cô cùng các bậc phụ huynh tham khảo. Bài ca nhà tranh bị gió thu phá Đỗ Phủ Phiên âm Bát nguyệt thu cao phong nộ hào, Quyển ngã ốc thượng tam trùng mao. Mao phi độ giang sái giang giao. Cao già quái quyến trường lâm sao, Hạ giả phiêu chuyển trầm đường ao. Nam thôn quần đồng khi ngã lão vô lực, Nhẫn năng đối diện vi đạo tặc. Công nhiên bão mao nhập trúc khứ, Thần tiều khẩu táo hô bất đắc. Qui lai ỷ trượng tự thán tức. Nga khoảnh phong định vân mặc sắc, Thu thiên mạc mạc hướng hôn hắc. Bố khâm đa niên lãnh tự thiết. Kiều nhi ác ngoạ đạp lý liệt. Sàng đầu ốc lậu vô can xứ, Vũ cước như ma vị đoạn tuyệt. Tự kinh táng loạn thiểu thuỵ miên, Trường dạ chiêm thấp hà do triệt. An đắc quảng hạ thiên vạn gian, ại tí thiên hạ hàn sĩ câu hoan nhan, Phong vũ bất động an như san. Ô hô, hà thời nhãn tiền đột ngột kiến thử ốc, Ngô lư độc phá thụ đống tử diệc túc. Dịch nghĩa Tháng tám, trời thu cao, gió giận dữ gào thét, Cuốn đi ba lớp cỏ tranh trên mái nhà ta. Cỏ tranh bay qua sông, rải xuống miền đất bên sông. Cao thì vắt vẻo treo trên ngọn cây rừng; Thấp thì tả tơi rơi chìm xuống ao nước. Lũ trẻ xóm nam khinh ta già yếu, Nhẫn tâm làm giặc cướp ngay trước mặt ta. Chúng công khai ôm cỏ tranh đi vào trong xóm trúc; Ta khô môi rát miệng, kêu thét mà không được. Trở về, chống gậy, thở than. Một lát sau, gió yên mây đen như mực. Trời thu bát ngát đen tối lúc chiều tà. Chiếc chăn vải dùng nhiều năm, lạnh như sắt, Bị đứa con thơ khó ngủ đạp rách toang. Ở đầu giường mái nhà dột, không chổ nào khô; Vết mưa nhiều như gai vẫn còn chưa hết. Từ khi gặp cơn loạn lạc, mình ít ngủ, Suốt đêm dài ướt đẫm, biết làm sao hết được! Mong sao có được ngàn vạn gian nhà lớn, Để giúp cho các hàn sĩ trong thiên hạ đều được vui vẻ, Không bị kinh động vì mưa gió, yên ổn như núi non! Hỡi ôi, biết bao giờ được trông thấy nhà này đứng cao sững trước mắt, Dù cho riêng nhà ta bị phá vỡ, mình có chịu rét đến chết, cũng thoả lòng! Dịch thơ Khương Hữu Dụng Tháng tám, thu cao, gió thét già Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta Tranh bay sang sông rải khắp bờ Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa Mảnh thấp bay lộn vào mương sa. Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức, Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật, Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre Môi khô miệng cháy gào chẳng được, Quay về chống gậy lòng ấm ức! Giây lát, gió lặng, mây tối mực Trời thu mịt mịt đêm đen đặc. Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót? Ước được nhà rộng muôn ngàn gian Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan, Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt, Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được! Chú thích Năm 755, tướng An Lộc Sơn nổi dậy chống triều đình. Để tránh hiểm hoạ, vả lại cũng không được nhà vua tín nhiệm, năm 759, ông từ quan, đưa gia đình về vùng Tây Nam, một thời gian sống ở Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên. Năm 760, được bạn bè và người thân giúp đỡ, Đỗ Phủ dựng được một nhà tranh bên cạnh khe Cán Hoa ở phía Tây Thành Đô. Đỗ Phủ vừa ở nhà mới được mấy tháng thì căn nhà bị gió phá nát. Bài ca này là một tác phẩm nổi tiếng của Đỗ Phủ. Bút pháp hiện thực cũng như tinh thần nhân đạo cao cả của bài thơ đã ảnh hưởng khá sâu rộng đến thơ ca Trung Quốc đời sau. * Soạn bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá Đỗ Phủ Câu 1 a. Bài thơ gồm bốn phần – Phần 1 khổ thứ nhất tác giả tả lại cảnh gió thu cướp mất lớp tranh của ngôi nhà. – Phần 2 khổ 2 kể lại cảnh trẻ con lấy nốt lớp tranh đã bị gió thổi tung. – Phần 3 khổ 3 tả lại nỗi khổ của gia đình trong đêm mưa. – Phần 4 khổ 4 ước mơ cao cả của nhà thơ. b. Bài thơ có 3 khổ 5 câu khổ 1, khổ 2 và khổ 4. – Các khổ 1, 2, 3 đại đa số có 7 chữ trong mỗi dòng thơ. Riêng khổ cuối khổ 4 số chữ lên tới 9, 10 chữ trong mỗi dòng. – Gieo vần Khổ 2, 3 gieo vần trắc sức – giật – được – ức – mực – đặc – sắc – nát- đứt – trót thể hiện sự ấm ức, dằn vặt, đau xót. – Khổ cuối lại nghiêng về vần bằng giàu – hoan – bàn ba vần bằng liên hoàn nhau thể hiện sự vút lên của ước mơ. Câu 2 Phương thức biểu đạt Miêu tả Tự sự Biểu cảm trực tiếp Miêu tả – tự sự Miêu tả – biểu cảm Tự sự – biểu cảm Tự sự – miêu tả – biểu cảm Phần 1 X Phần 2 X Phần 3 X Phần 4 X Câu 3 Những nỗi khổ đau đó được Đỗ Phủ miêu tả trong bài thơ – Nỗi khổ vì ngôi nhà bị gió cuốn cái thì bay sang sông, cái thì treo trên ngọn cây, cái nhào xuống lòng mương tơi tả. Cảnh tưởng thật kinh hoàng. Đỗ Phủ rất nghèo, để có được ngôi nhà tranh ấy phải nhờ vào sự giúp đỡ của những người thân tích và bạn bè nay bị gió cuốn, biết xoay sở làm sao. – Nổi khổ vì thân tình thế thái Hình ảnh thật thương tâm, một bên lũ trẻ đua nhau cướp những tấm tranh chạy đi, một bên ông già chống gậy lom khom, miệng gào thét đến khô cháy mà chẳng đòi lại được. – Nỗi khổ phải nằm trong mưa lạnh Mưa chẳng dứt, nhà bị tốc mái, chăn mền ướt sũng rách nát, còn bị con thơ đạp rách thêm, rét lạnh tựa sắt, cẩ nhà run cầm cập. – Nỗi khổ vì chiến tranh loạn lạc Đây mới là nỗi khổ lớn nhất và là nguyên nhân của ba nỗi khổ trên. Vì loạn lạc mà nhà thơ phải phiêu bạt, từ quan, vì loạn lạc mà những đứa trẻ khổ sở túng thiếu phải đi cướp giật của người khác. Và cũng vì loạn lạc mà nhà thơ phải đêm dài ít ngủ, chịu lạnh, chịu đói → đó cũng là đêm dài của xã hội đen tối. → Cách miêu tả của nhà thơ rất sinh động, cụ thể, đồng thời tính hàm súc rất cao, chỉ bằng một vài câu ngắn gọn người đọc đã hình dung đượ cả cảnh tượng. Câu 4 Giả sử nếu không có phần thơ cuối, chúng ta vẫn có một bài thơ hay, có giá trị biểu cảm cao. Bởi nó vẫn nói lên được nỗi thống khổ thực sự của con người trước sự tàn phá của thiên nhiên, cũng như vẫn nói lên được sự âu lo của nhà thơ trước việc đời lo lắng về nhân cách của lũ trẻ. Tuy nhiên nhờ có năm dòng thơ cuối mà nỗi đau của một người mới trở thành tấm gương phản chiếu nỗi đau của muôn người, muôn nhà. Hơn thế, nó còn cho thấy tư tưởng nhân văn cao đẹp của nhà thơ khi đặt nỗi đau chung của đất nước, của muôn người lên trên nỗi đau riêng. Khổ thơ cuối chứa chan lòng vị tha nhân đạo. Ước mơ của nhà thơ tuy ảo tưởng nhưng rất đẹp, bởi có bắt nguồn từ khát khao về một cuộc sống bình yên, hạnh phúc, ấm no. Qua bài soạn giúp các em thấy được một cách chân thực nhất cuộc sống thiếu thốn của con người trong Bài ca nhà tranh bị gió thu phá. Qua đó, thể hiện hoài bão cao cả và sâu sắc của Đỗ Phủ, nhà thơ cuả những nhà nghèo khổ, bất hạnh. 1. Tóm tắt nội dung bài học Nghệ thuật Sử dụng kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm Vận thơ linh hoạt, sinh động Bút pháp hiện thực, tái hiện lại những chi tiết, các sự kiện, sự việc nối tiếp nhau, từ đó khắc họa bức tranh về cảnh ngộ những người nghèo khổ Nội dung Nỗi khổ của bản thân nhà thơ khi căn nhà bị gió thu phá Giá trị nhân đạo Vượt lên trên bất hạnh cá nhân, bộc lộ khát vọng cao cả, tấm lòng vị tha vì muôn người của bậc thi thánh. Sự thấm thía sâu sắc nỗi thống khổ của người nghèo. Mơ ước về ngôi nhà rộng vững chắc che chở cho người nghèo. Niềm vui của bản thân trước sự hân hoan của người nghèo khổ có nhà. Giá trị hiện thực Phê phán hiện thực đen tối, bất công của xã hội hiện thực đương thời. Bắng cách sử dụng đan xen các yếu tố tự sự , miêu tả và biểu cảm, bài thơ tái hiện lại tình cảnh nghèo khổ cua chính tác giả . Qua đó khái quát hiện thực cuộc sống của lớp người nghèo khổ trong xã họi Trung Quốc lúc bấy giờ. 2. Soạn bài Nhà tranh bị gió thu phá Soạn bài tóm tắt Soạn bài chi tiết Câu 1. a. Bài thơ gồm bốn phần Phần 1 khổ thứ nhất tác giả tả lại cảnh gió thu cướp mất lớp tranh của ngôi nhà. Phần 2 khổ 2 kể lại cảnh trẻ con lấy nốt lớp tranh đã bị gió thổi tung. Phần 3 khổ 3 tả lại nỗi khổ của gia đình trong đêm mưa. Phần 4 khổ 4 ước mơ cao cả của nhà thơ. b. Bài thơ có 3 khổ 5 câu Khổ 1, khổ 2 và khổ 4. Các khổ 1, 2, 3 đại đa số có 7 chữ trong mỗi dòng thơ. Riêng khổ cuối khổ 4 số chữ lên tới 9, 10 chữ trong mỗi dòng. Gieo vần Khổ 2, 3 gieo vần trắc sức – giật – được - ức –mực – đặc – sắc – nát- đứt – trót thể hiện sự ấm ức, dằn vặt, đau xót. Khổ cuối lại nghiêng về vần bằng giàu – hoan – bàn ba vần bằng liên hoàn nhau thể hiện sự vút lên của ước mơ. Câu 2. Các phương thức biểu đạt trong từng đoạn thơ Phương thức biểu đạt Miêu tả Tư sự Biểu cảm trực tiếp Miêu tả - tự sự Miêu tả - biểu cảm Tự sự – biểu cảm Tự sự – miêu tả - biểu cảm Phần 1 x x Phần 2 x x Phần 3 x x Phần 4 x Nhận xét Phần đầu 3 khổ 1, 2, 3 sử dụng phương thức biểu đạt. Phần sau khổ cuối chủ yếu dùng phương thức biểu cảm trực tiếp kết hợp miêu tả. Câu 3. Những nỗi khổ đau đó được Đỗ Phủ miêu tả trong bài thơ Nỗi khổ vì ngôi nhà bị gió cuốn Cái thì bay sang sông Cái thì treo trên ngọn cây Cái nhào xuống lòng mương tơi tả. ⇒ Cảnh tưởng thật kinh hoàng. Đỗ Phủ rất nghèo, để có được ngôi nhà tranh ấy phải nhờ vào sự giúp đỡ của những người thân tích và bạn bè nay bị gió cuốn, biết xoay sở làm sao. Nổi khổ vì thân tình thế thái Hình ảnh thật thương tâm, một bên lũ trẻ đua nhau cướp những tấm tranh chạy đi, một bên ông già chống gậy lom khom, miệng gào thét đến khô cháy mà chẳng đòi lại được. Nỗi khổ phải nằm trong mưa lạnh Mưa chẳng dứt Nhà bị tốc mái Chăn mền ướt sũng rách nát, còn bị con thơ đạp rách thêm, rét lạnh tựa sắt ⇒ Cả nhà run cầm cập. Nỗi khổ vì chiến tranh loạn lạc Đây mới là nỗi khổ lớn nhất và là nguyên nhân của ba nỗi khổ trên. Vì loạn lạc mà nhà thơ phải phiêu bạt, từ quan Vì loạn lạc mà những đứa trẻ khổ sở túng thiếu phải đi cướp giật của người khác. Vì loạn lạc mà nhà thơ phải đêm dài ít ngủ, chịu lạnh, chịu đói → đó cũng là đêm dài của xã hội đen tối. ⇒ Cách miêu tả của nhà thơ rất sinh động, cụ thể, đồng thời tính hàm súc rất cao, chỉ bằng một vài câu ngắn gọn người đọc đã hình dung được cả cảnh tượng. Câu 4. Giả sử nếu không có phần thơ cuối, chúng ta vẫn có một bài thơ hay, có giá trị biểu cảm cao. Bởi nó vẫn nói lên được nỗi thống khổ thực sự của con người trước sự tàn phá của thiên nhiên, cũng như vẫn nói lên được sự âu lo của nhà thơ trước việc đời lo lắng về nhân cách của lũ trẻ. Tuy nhiên nhờ có năm dòng thơ cuối mà nỗi đau của một người mới trở thành tấm gương phản chiếu nỗi đau của muôn người, muôn nhà. Hơn thế, nó còn cho thấy tư tưởng nhân văn cao đẹp của nhà thơ khi đặt nỗi đau chung của đất nước, của muôn người lên trên nỗi đau riêng. Khổ thơ cuối chứa chan lòng vị tha nhân đạo. Ước mơ của nhà thơ tuy ảo tưởng nhưng rất đẹp, bởi có bắt nguồn từ khát khao về một cuộc sống bình yên, hạnh phúc, ấm no. Ngoài bài soạn, các em có thể tham khảo thêm bài giảng Bài ca nhà tranh bị gió thu phá để hiểu được sâu sắc hơn về bài thơ. 3. Hướng dẫn luyện tập Câu 1. Đọc diễn cảm hai phần cuối. Muốn đọc diễn cảm được tốt, phải xác định được giọng đọc và cách ngắt nhịp cách lên bổng xuống trầm của từng câu một. Giây lát / gió lặng / mây tối mực Trời thu mịt mù / đêm đen sặc Mền vải lâu năm / lạnh tựa sắt Con nằm xấu nết /đạp lót nát Đầu gường nhà dột / chẳng chừa đâu → Đoạn này đọc cảm thông, đau xót, đọc chậm và ngắt theo nhịp Từ trải cơn loạn / ít ngủ nghê Đêm dài ướt át / sao cho trót → Đọc giọng trầm ngâm, suy tư Ước được nhà rộng / muôn ngàn gian Che khắp thiên hạ / kẻ sĩ nghèo / đều hân hoan → Đọc giọng hân hoan, vui sướng Gió mưa chẳng núng / vững như bàn thạch! Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt Riêng lều ra nát / chịu chết rét / cũng được! → Đọc giọng sâu lắng và chậm rãi Câu 2. Có thể tóm tắt đoạn văn như sau Bài ca nhà tranh bị gió thu phá thể hiện nỗi thống khổ của bản thân Đỗ Phủ, đồng thời cũng là nỗi khổ của bao kẻ sĩ nghèo trong thiên hạ. Có lẽ vì thế, nó sẽ mãi còn đủ sức lay động niềm trắc ẩn của độc giả cho tới mai sau. 4. Một số bài văn mẫu về bài thơ Nhà tranh bị gió thu phá Đời Đường - Trung Quốc trong khoảng những năm 618 - 907 thi ca nghệ thuật phát triển vô cùng mạnh mẽ và thu được những thành tựu rực rỡ. Với hơn thi sĩ và khoảng hơn bài, thơ Đường được liệt vào hàng thơ ca ưu tú nhất của nhân loại. Trong số đó không thể không kể đến Đỗ Phủ 712 - 770 nhà thơ giàu lòng yêu nước thương dân, được tôn vinh là "thi thánh". Tính hiện thực và tinh thần nhân đạo là chủ đề xuyên suốt trong thơ. Bài thơ “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” là một trong những bài thơ như vậy. Để hiểu sâu sắc hơn về bài thơ này, các em có thể tham khảo một số bài văn mẫu dưới đây

bài ca nhà tranh bị gió thu phá bài giảng